แผ่นดินไหวอาจเกิดขึ้นได้โดยไม่คาดคิด และไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า หากไม่รู้วิธีรับมือ อาจก่อให้เกิดความเสียหายทั้งต่อชีวิตและทรัพย์สินได้ การเตรียมพร้อมและรู้วิธีปฏิบัติตนที่ถูกต้องจึงเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะสำหรับคนทั่วไปที่อาจไม่คุ้นเคยกับสถานการณ์ฉุกเฉินเหล่านี้
บทความนี้จะพาคุณไปเรียนรู้ “การปฏิบัติตนเมื่อเกิดแผ่นดินไหว สำหรับคนทั่วไป” ด้วยภาษาที่เข้าใจง่าย และสามารถนำไปปฏิบัติได้จริงในชีวิตประจำวัน
ทำไมคนทั่วไปควรรู้วิธีปฏิบัติตนเมื่อเกิดแผ่นดินไหว?
แม้ประเทศไทยจะไม่ใช่พื้นที่ที่เกิดแผ่นดินไหวบ่อยครั้ง แต่ก็มีโอกาสได้รับผลกระทบจากแรงสั่นสะเทือนโดยเฉพาะในภาคเหนือ และบางพื้นที่ที่อยู่ใกล้รอยเลื่อนหลัก
คนทั่วไปควรมีความรู้พื้นฐาน เพื่อให้สามารถดูแลตนเอง ครอบครัว และผู้อื่นได้อย่างถูกวิธีเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน
การปฏิบัติตนเมื่อเกิดแผ่นดินไหว สำหรับคนทั่วไป: ขณะอยู่ภายในอาคาร
1. ตั้งสติ หยุดทุกกิจกรรมที่ทำอยู่
เมื่อรู้สึกถึงแรงสั่นสะเทือน ให้หยุดการเคลื่อนไหว ควบคุมสติ และตั้งใจฟังเสียงรอบข้าง อย่าตื่นตระหนกหรือรีบวิ่งหนี
2. หาที่หลบใต้โต๊ะหรือเฟอร์นิเจอร์แข็งแรง
ให้ใช้หลัก “ก้ม หมอบ ยึด” ได้แก่
- ก้ม ตัวลงให้ต่ำ
- หมอบ เข้าใต้โต๊ะหรือเฟอร์นิเจอร์ที่มั่นคง
- ยึด โต๊ะหรือวัตถุนั้นไว้เพื่อความปลอดภัย
3. อยู่ห่างจากหน้าต่างและสิ่งของแขวน
อย่ายืนใกล้กระจก ประตู หรือชั้นวางของ เพราะอาจตกใส่หรือล้มทับได้
4. ห้ามใช้ลิฟต์เด็ดขาด
หากคุณอยู่ในอาคารสูง ให้หลีกเลี่ยงการใช้ลิฟต์ขณะเกิดแรงสั่นสะเทือน และควรรอจนกว่าเหตุการณ์สงบก่อน
การปฏิบัติตนเมื่อเกิดแผ่นดินไหว สำหรับคนทั่วไป: ขณะอยู่กลางแจ้ง
1. หลีกเลี่ยงการยืนใกล้ตึก ต้นไม้ หรือเสาไฟ
ควรเคลื่อนที่ไปยังที่โล่งแจ้งโดยเร็วที่สุด และอยู่ให้ห่างจากโครงสร้างที่อาจพังลงมาได้
2. ระวังวัตถุหล่นจากที่สูง
เช่น กระจก แผ่นป้าย หรือสิ่งของจากอาคารที่อาจหล่นลงมาทำอันตราย
3. อย่าเข้าใกล้ชายหาด
หากอยู่ใกล้ทะเลหรือชายฝั่ง ให้รีบไปยังที่สูง เพราะแผ่นดินไหวอาจกระตุ้นให้เกิดคลื่นสึนามิได้
หลังจากแผ่นดินไหว: สิ่งที่ควรทำ
1. ตรวจสอบความปลอดภัยรอบตัว
หากคุณและคนรอบข้างปลอดภัยแล้ว ให้ตรวจสอบสภาพแวดล้อม เช่น สายไฟรั่ว แก๊สรั่ว โครงสร้างที่เสียหาย และระวังอาฟเตอร์ช็อก
2. ฟังข้อมูลจากหน่วยงานที่เชื่อถือได้
เช่น กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย, กรมอุตุนิยมวิทยา หรือหน่วยงานท้องถิ่น เพื่อทราบแนวทางและคำแนะนำล่าสุด
3. ห้ามกลับเข้าอาคารทันที
ต้องแน่ใจว่าอาคารปลอดภัย ไม่มีรอยแตกร้าว หรือโครงสร้างที่เสี่ยงพังทลายก่อนจึงจะสามารถกลับเข้าไปได้
การเตรียมตัวล่วงหน้าสำหรับคนทั่วไป
1. เตรียมถุงยังชีพ
ควรมีอุปกรณ์ที่จำเป็น เช่น:
- น้ำดื่ม อาหารแห้ง
- ไฟฉาย
- วิทยุแบบใช้ถ่าน
- แบตเตอรี่สำรอง
- ยารักษาโรคประจำตัว
- เอกสารสำคัญ
2. วางแผนอพยพในครอบครัว
กำหนดจุดนัดพบ และสื่อสารช่องทางติดต่อให้สมาชิกในครอบครัวทราบล่วงหน้า
3. เข้าร่วมการฝึกอบรมหรือซ้อมแผ่นดินไหว
โรงเรียน หน่วยงาน หรือชุมชนหลายแห่งมีการฝึกซ้อมสถานการณ์ฉุกเฉิน ลองเข้าร่วมเพื่อสร้างความคุ้นเคย
ข้อควรระวังเพิ่มเติม
- ห้ามจุดไฟในพื้นที่ที่อาจมีแก๊สรั่ว
- ห้ามวิ่งกลับเข้าไปในอาคารเพื่อเก็บของ
- หลีกเลี่ยงการแชร์ข้อมูลเท็จหรือข่าวลือที่ยังไม่ได้รับการยืนยัน
สรุป
การปฏิบัติตนเมื่อเกิดแผ่นดินไหว สำหรับคนทั่วไป ไม่ใช่เรื่องที่ควรมองข้าม เพราะอุบัติภัยสามารถเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อ การตั้งสติ มีความรู้พื้นฐาน และเตรียมตัวล่วงหน้าอย่างเหมาะสมจะช่วยให้เรารอดปลอดภัย และสามารถช่วยเหลือผู้อื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ
